علت بوی تند و گاز ازون در سالن چاپ چیست؟ راهنمای تعویض فیلترهای ازون (Ozone Filter) کونیکا مینولتا
اگر تجربه کار در یک چاپخانه دیجیتال یا دفتر فنی شلوغ را داشته باشید، حتماً متوجه بوی تند، فلزی و خاصی در هوای محیط شدهاید. بسیاری از اپراتورها این بو را به اشتباه «بوی داغ شدن پلاستیک» یا «بوی جوهر» میدانند و به مرور زمان به آن عادت میکنند؛ غافل از اینکه تنفس مداوم این هوا، میتواند زمینهساز سردردهای مزمن، سوزش چشم، التهاب گلو و مشکلات جدی تنفسی شود.
منشأ اصلی این بوی تند، گاز ازون (O3) و ذرات معلقِ بسیار ریز تونر است که از سیستم تهویه دستگاه به بیرون نشت میکنند. دستگاههای صنعتی کونیکا مینولتا (Konica Minolta) برای مقابله با این مشکل، مجهز به سیستم فیلتراسیون چندلایهای هستند. اما این فیلترها دائمی نیستند!
در این مقاله تخصصی از وبلاگ پدید پردازش پایدار، قصد داریم فرآیند تولید گاز ازون در دستگاههای چاپ را کالبدشکافی کنیم و به بررسی اهمیت حیاتیِ تعویض فیلترهای ازون (Ozone Filters) جهت حفظ سلامت محیط کار بپردازیم[cite: 1].
گاز ازون چگونه در دستگاه چاپ تولید میشود؟
فرآیند چاپ لیزری کاملاً بر پایه الکتریسیته ساکن بنا شده است. قطعاتی مانند شارژر کرونا (Corona Charger) و ترانسفر رولرها، برای باردار کردن سطح درام و جذب تونر، از ولتاژهای بسیار بالایی (چندین هزار ولت) استفاده میکنند.
عبور این ولتاژ بالا از هوا، باعث ایجاد پدیدهای به نام تخلیه کرونا (Corona Discharge) میشود. در این فرآیند، مولکولهای اکسیژن هوا (O2) شکسته شده و با هم ترکیب میشوند تا گاز ازون (O3) را تشکیل دهند. ازون یک گاز به شدت واکنشپذیر و سمی است که بویی شبیه به بوی هوای پس از رعد و برق شدید دارد.
نقش حیاتی فیلتر ازون و کاتالیزورهای کربنی در کونیکا مینولتا
کمپانی کونیکا مینولتا برای جلوگیری از انتشار این گاز خطرناک در سالن چاپ، فنهای قدرتمندی را در سیستم خنککننده دستگاه تعبیه کرده است که هوای آلوده را پیش از خروج، از یک مسیر فیلتراسیون عبور میدهند[cite: 1]. این سیستم معمولاً شامل دو بخش است:
- فیلترهای کاتالیزور ازون: این فیلترها دارای ساختار شیمیایی خاصی هستند که مولکولهای ازون (O3) را تجزیه کرده و مجدداً به اکسیژن تنفسی بیخطر (O2) تبدیل میکنند[cite: 1].
- فیلترهای کربن اکتیو (Carbon Filters): علاوه بر ازون، دستگاه در حین کار مقداری گرد و غبار کاغذ و ذرات میکروسکوپی تونر (که از نوع پلاستیکهای پلیمری هستند) تولید میکند. فیلترهای کربنی وظیفه به دام انداختن این ذرات معلق (PM2.5 و PM10) و جذب بوهای نامطبوع را بر عهده دارند[cite: 1].
علائم اشباع شدن فیلتر و خطرات آن برای سلامتی ریه
فیلترهای ازون و کربن، مانند اسفنجی هستند که پس از مدتی ظرفیت جذبشان تکمیل میشود. وقتی فیلتر اشباع شود (پر از گرد تونر و غبار گردد)، دیگر توانایی خنثیسازی بارهای الکتریکی و تجزیه گازها را نخواهد داشت[cite: 1]. نشانههای زیر به شما میگویند که زمان تعویض فیلترها فرا رسیده است:
- افزایش بوی تند و زننده: استشمام بوی شدید فلز یا پلاستیکِ داغ بلافاصله پس از شروع به کار دستگاه.
- سیاه شدن شبکه خروجی فنها: اگر دستمال سفیدی را روی دریچههای فن پشت دستگاه بکشید و دستمال کاملاً سیاه شود، یعنی فیلترها توانایی حبس تونر را از دست دادهاند.
- سوزش چشم و خشکی گلوی اپراتورها: نشت مداوم گاز ازون و ذرات ریز تونر به محیط بسته چاپخانه، مستقیماً به بافت ریه آسیب رسانده و در درازمدت زمینهساز بیماریهای حاد تنفسی میشود[cite: 1].
تضمین سلامت محیط کار با فیلترهای اورجینال پدید پردازش پایدار
بسیاری از سرویسکاران متفرقه، در هنگام سرویس دورهای دستگاه، تنها به باد گرفتنِ فیلترهای قدیمی اکتفا میکنند! باید بدانید که باد گرفتن فیلتر کربنی، خاصیت شیمیایی و کاتالیزوری آن را برای جذب گاز ازون برنمیگرداند و صرفاً ظاهر آن را تمیز میکند.
شرکت پدید پردازش پایدار به عنوان تنها نمایندگی رسمی کونیکا مینولتا در ایران[cite: 1]، مرجع تخصصی تامین قطعات مصرفی و تضمینکننده سلامت خطوط تولید شماست. شما میتوانید پک کامل فیلترهای ازون و فیلترهای کربنی اورجینال را با ضمانت اصالت شرکتی از مجموعه ما تهیه کنید[cite: 1]. تعویض به موقع این فیلترها (معمولاً هر ۵۰ هزار تا ۱۰۰ هزار برگ چاپ، بسته به مدل دستگاه)، نه تنها هوای چاپخانه را تصفیه میکند، بلکه از نشستن گرد تونر روی بردهای الکترونیکی داخلی و خرابی دستگاه نیز جلوگیری مینماید.
نتیجهگیری
بوی تند و آزاردهندهای که در سالن چاپ حس میکنید، نشانه فعالیت دستگاه نیست؛ بلکه زنگ خطری برای پایان عمر فیلترهای ازون (Ozone Filters) است[cite: 1]. نادیده گرفتن این موضوع، علاوه بر به خطر انداختن سلامت ریه و مجاری تنفسی اپراتورها به دلیل نشت گاز ازون و گرد تونر، باعث استهلاک قطعات داخلی دستگاه نیز میشود[cite: 1]. با بررسی دورهای و سفارش فیلترهای فابریک، محیط کاری ایمن، سالم و با نشاط را برای تیم خود فراهم کنید.
آیا تا به حال به بوی خاص منتشر شده از فنهای دستگاه خود دقت کردهاید؟ آخرین باری که فیلترهای هوای دستگاه کونیکا مینولتای خود را تعویض کردید چه زمانی بوده است؟ سوالات و تجربیات خود را در بخش کامنتهای همین مقاله بنویسید تا کارشناسان پدید پردازش پایدار به سرعت شما را راهنمایی کنند. برای استعلام قیمت و خرید فیلترهای اورجینال نیز هماکنون با ما در تماس باشید.
